Steeds meer mensen dragen een hightech mobiele telefoon met camera, internetverbinding, GPS en veel rekenkracht bij zich. Het iSPEX-opzetstukje met bijbehorende app verandert jouw iPhone in een handomdraai in een wetenschappelijk instrument om stof in onze atmosfeer te meten.

Richt je telefoon met iSPEX erop naar een helder stuk hemel en maak een foto. Jouw metingen, en die van 10.000 andere Nederlanders worden centraal verwerkt tot een fijnstof-kaart van Nederland, waarmee je daadwerkelijk een steentje bijdraagt aan atmosferisch onderzoek.

Al jouw meetgegevens zullen namelijk ingezet worden om de eerste stap te zetten om gezondheidsrisico’s van fijnstof beter in kaart te brengen, om vulkaanaswolken die het vliegverkeer verstoren te helpen identificeren, en om de onduidelijkheid over de invloed van fijnstof in het klimaatdebat te verkleinen.

Registreer nu uw iSPEX-opzetstukje!

Project iSPEX officieel van start – inschrijving voor deelname geopend

Meld je nu aan als deelnemer!

De inschrijving voor het grote citizen science-project iSPEX, “Meet fijnstof met je smartphone”, is geopend. Vanaf vandaag kunnen geïnteresseerden de iSPEX, het opzetstukje voor de smartphone waarmee ‘doe-het-zelf’ wetenschap mogelijk wordt, bestellen. Iedereen met een iSPEX opzetstukje kan meedoen aan de grote meetdag die gepland staat voor het late voorjaar.

Het iSPEX-opzetstukje verandert in combinatie met de bijbehorende app een smartphone in een handomdraai in een wetenschappelijk instrument om stof in onze atmosfeer te meten. Deelnemers richten hun telefoon met iSPEX naar een stuk heldere hemel en maken een foto. De metingen, en die van 10.000 andere Nederlanders, worden centraal verwerkt tot een fijnstof-kaart van Nederland, waarmee mensen daadwerkelijk een bijdrage leveren aan atmosferisch onderzoek. De meetgegevens kunnen bijvoorbeeld worden ingezet om de gezondheidsrisico’s van fijnstof beter in kaart te brengen. Het is voor het eerst dat er op deze schaal actief metingen in citizen science verband worden verricht. Doel van het experiment is om de nauwkeurigheid van massale metingen vast te stellen en te bekijken hoe deze in wetenschappelijk onderzoek kunnen worden gebruikt.

De iSPEX is gebaseerd op de SPEX-techniek (Spectropolarimeter for Planetary EXploration), ontwikkeld door de iSPEX partner-instituten voor nauwkeurige metingen aan fijnstof vanaf een satelliet en vanaf grondstations. Frans Snik, team-leider en sterrenkundige van de Universiteit Leiden: “iSPEX komt voort uit ontwikkeling binnen de sterrenkunde en ruimte-onderzoek. Dankzij deze technologie kan nu iedereen zelf wetenschappelijke metingen uitvoeren!”

Het iSPEX project won in oktober 2012 de Academische Jaarprijs. Sindsdien is het iSPEX-opzetstukje uitvoerig getest in het lab en verder doorontwikkeld. De massaproductie van 10.000 ‘iSPEX’en’ wordt nu opgestart en de ontwikkeling van de bijbehorende app afgerond. Dankzij de prijs van 100.000 EURO die is verbonden aan de Academische Jaarprijs en sponsoring van de diverse partners is het mogelijk om de kosten voor de ‘doe-het-zelf’ wetenschapper te beperken: de iSPEX is te bestellen voor maar 2,50 EUR.

Aanmelden voor deelname en de aanschaf van een opzetstukje kan vanaf vandaag via longfonds.nl/ispex. Deelnemers ontvangen in mei het opzetstukje. De bijbehorende gratis app houdt deelnemers op de hoogte over de datum van het meetmoment, bij mooi weer ergens in de loop van mei of juni dit jaar. De app begeleidt de deelnemer bij de meting en biedt andere extra’s zoals de mogelijkheid om zelf experimenten uit te voeren met lamplicht. De iSPEX is gratis voor donateurs/leden van het Longfonds en voor abonnees van de populairwetenschappelijke tijdschriften KIJK, Know How en Zo Zit Dat.

iSPEX is een initiatief van Universiteit Leiden – NOVA (Nederlandse Onderzoeksschool voor Astronomie), het Nederlands Instituut voor Ruimteonderzoek (SRON), het RIVM en het KNMI. Universiteit Leiden won met iSPEX de Academische Jaarprijs 2012. Het Longfonds is hoofdpartner van het project, net als CNG Net, de populair-wetenschappelijke tijdschriften KIJK, Know How en Zo Zit Dat, en Avantes.

Een groeiend leger amateurs helpt de wetenschap

Een netwerk van smartphones vangt de fijnstof- TROUW s.trouw.nl/3392965?utm_so… via @trouw#yam over @ispexnl !

— Hester Volten (@HesterVolten) 15 februari 2013

Dagblad Trouw heeft Hester Volten, lid van het iSPEX team geinterviewd over ons citizen science project.

” Zo’n tienduizend Nederlanders gaan deze lente met hun iPhone de luchtvervuiling meten. Ze komen zo niet alleen zelf meer te weten over de atmosfeer, de burgermeting moet ook werkelijk nieuwe kennis opleveren over fijnstof. “

Omslag van het februari-nummer van NTvN

“Frans Snik deed afgelopen jaar met zijn team iSPEX mee in de strijd om de Academische Jaarprijs, de prijs voor de beste vertaling van wetenschappelijk onderzoek naar een breed publiek. Zijn team won en gaat nu opzetstukjes voor de iPhone produceren waarmee iedereen door het hele land de concentratie, de grootteverdeling en mogelijk ook de chemische samenstelling van fijnstof in de lucht kan meten. Lees het volledige interview met Frans Snik in het NTvN van februari 2013.”

Interessante presentatie gezien over #iSPEX bij #RHDHV. Toekomst voor luchtkwaliteitmetingen?

— sander teeuwisse (@STeeuwisse) 31 januari 2013

Volle zaal belangstellenden bij seminar #luchtkwaliteit en #gezondheid in steden @rhdhv_nl Met demo #iSPEX twitpic.com/bzrxe5

— Folkert vd Molen (@folmolen) 31 januari 2013